داماد ملا محمد امين استرآبادى بوده و در مكهء معظمه سكنا داشته . در سنهء 1088 در مكه اهل سنّت تهمتى به شيعه بستند و جمعى از ايشان را بكشتند كه از جملهء ايشان سيد مذكور بود و هم در صدد برآمدند كه معروفين به تشيع را بكشند . گفته‌اند كه ، جناب شيخ حر عاملى رحمه اللّه در آن سال به مكه مشرف بود ، آن جناب با جماعتى از شيعه ملتجى شدند به اشراف مكه و نجات يافتند . و بالجمله : آسيد مؤمن ، تلميذ على بن على بن الحسين عاملى برادر صاحب مدارك است كه مجاور مكهء معظمه بود و در سنهء 1068 در آن‌جا وفات يافت . محمّد مؤمن بن شاه قاسم السبزواري « 1 » ساكن مشهد ، شيخ عالم فاضل محقّق متكلم فقيه محدّث عابد ، معاصر « ح مل » صاحب تفسير القرآن و حواشى شرح لمعه و غير ذلك . و اين شيخ جليل والد « 2 » جناب محقّق سبزوارى است و خط شريفش را در ظهر كتابى زيارت كرده‌ام . محمّد مؤمن الشيرازي « 3 » شيخ ثقهء جليل ، مصنف كتاب نزول القرآن فى شأن أمير المؤمنين عليه السّلام - قاله ابن شهر آشوب . محمّد مؤمن الطبسي از اجلهء عرفا و متأخرين ، صاحب كتاب مناهج العرفان است كه به نقل « ضا » در

--> ( 1 ) . مطلع الشمس ، ج 2 ، ص 411 ؛ خاندان شيخ الاسلام اصفهان ، ص 187 ؛ امل الآمل ، ج 2 ، ص 296 ( 2 ) . اين مطلب را اصحاب تراجم تصديق نمىكنند . مرحوم معلم حبيب‌آبادى در مكارم الآثار ، ج 3 ، ص 823 مىنويسد : تاكنون من نديده‌ام كسى تصريح بدان نموده باشد كه وى پدر محقّق سبزوارى است . البته فرمايش چنين بزرگوارى محتاج ديدن من و مانند من نيست . و مرحوم سيد مصلح الدين مهدوى نيز مىنويسد : در هيچ يك از مآخذ موجود ، نام جد محقّق سبزوارى « شاه قاسم » ذكر نشده است و بين خاندان آن مرحوم نيز معروف چنان بوده و هست كه پدر جناب محقّق از اهل علم و دانش نبوده است و اگر هم بوده عالمى ده‌نشين بوده است . در هر صورت مطلب ، قطعيت ندارد و به بررسى احتياج دارد . خاندان شيخ الاسلام اصفهان ، ص 55 ، 188 ( 3 ) . امل الآمل ، ج 2 ، ص 296